Wraz z nadejściem jesieni wzrasta liczba zachorowań na infekcje dróg oddechowych, które mogą stanowić szczególne zagrożenie dla osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi. Jednym z najczęściej występujących zakażeń w tym okresie jest grypa, jednak nie należy zapominać również o RSV, czyli syncytialnym wirusie oddechowym. Oba patogeny mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zapalenia płuc i konieczności hospitalizacji. Z tego powodu warto odpowiednio wcześnie pomyśleć o profilaktyce obu chorób.
Co istotne, oba szczepienia można wykonać podczas jednej wizyty, bez konieczności planowania osobnych terminów. Takie rozwiązanie jest szczególnie korzystne dla osób po 60. roku życia, u których ryzyko ciężkiego przebiegu zakażeń układu oddechowego jest zwiększone.
Grypa i RSV – dwa różne wirusy, podobne zagrożenia
Grypa jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusy grypy, które namnażają się w komórkach dróg oddechowych i ulegają częstym zmianom. Zakażenie zazwyczaj objawia się wysoką gorączką, dreszczami, bólami mięśni i stawów, bólem głowy, kaszlem oraz znacznym osłabieniem organizmu. W niektórych przypadkach mogą występować również dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
Chociaż grypa u wielu pacjentów przebiega bez poważniejszych następstw, może prowadzić do groźnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego czy zapalenie mięśni. Szczególnie niebezpieczna jest dla osób z chorobami przewlekłymi.
RSV, czyli syncytialny wirus oddechowy, również wywołuje zakażenia układu oddechowego. Przenosi się przede wszystkim drogą kropelkową podczas kaszlu, kichania i mówienia, a także poprzez kontakt z rękami i przedmiotami zanieczyszczonymi wydzieliną osoby zakażonej. Podobnie jak w przypadku grypy, zakażenie RSV można przechodzić wielokrotnie.
U osób starszych oraz pacjentów z chorobami współistniejącymi RSV może powodować ciężkie zakażenia dolnych dróg oddechowych, w tym zapalenie płuc, wymagające leczenia szpitalnego. W najcięższych przypadkach konieczne może być zastosowanie tlenoterapii lub wspomagania oddychania.
Skala zagrożenia związanego z RSV jest znacząca. Szacuje się, że każdego roku w Europie wirus ten odpowiada za ponad 270 tysięcy hospitalizacji oraz około 20 tysięcy zgonów szpitalnych wśród osób w wieku 60 lat i starszych. Szczególnie często do szpitala trafiają pacjenci z cukrzycą oraz przewlekłymi chorobami układu sercowo-naczyniowego i oddechowego.
Warto pamiętać, że szczepienie przeciw grypie nie zapewnia ochrony przed RSV. Mimo podobnego charakteru obu infekcji są one wywoływane przez różne wirusy, dlatego wymagają odrębnej profilaktyki.
Jednoczesne szczepienie przeciw RSV i grypie – na czym polega koadministracja?
Koadministracja szczepionek oznacza podanie dwóch lub większej liczby szczepionek podczas jednej wizyty szczepiennej. W przypadku grypy i RSV takie postępowanie jest możliwe i rekomendowane przez ekspertów jako wygodny sposób realizacji profilaktyki zakażeń układu oddechowego.
Nie ma konieczności zachowania kilkutygodniowego odstępu pomiędzy szczepieniem przeciw RSV a szczepieniem przeciw grypie. Obie szczepionki można podać tego samego dnia, po przeprowadzeniu odpowiedniej kwalifikacji do szczepienia.
Szczepionki przeciw RSV są preparatami nieżywymi, rekombinowanymi. Z kolei stosowane u dorosłych szczepionki przeciw grypie należą do grupy szczepionek inaktywowanych. Ze względu na charakter tych preparatów nie jest wymagane zachowanie określonego odstępu czasowego pomiędzy ich podaniem.
Możliwość wykonania obu szczepień podczas jednej wizyty została również podkreślona przez ekspertów zajmujących się profilaktyką zakażeń u osób starszych. Takie postępowanie uznawane jest za bezpieczne i praktyczne, ponieważ ogranicza liczbę wizyt w placówkach medycznych oraz ułatwia uzyskanie ochrony przed dwiema różnymi chorobami.
Jednoczesne szczepienie ma szczególne znaczenie w przypadku pacjentów, którzy ze względu na wiek, choroby przewlekłe lub ograniczoną mobilność mają trudności z częstym korzystaniem z opieki medycznej. Zamiast planować dwie osobne wizyty, mogą skorzystać z możliwości podania obu preparatów w jednym terminie.
Kto powinien szczególnie rozważyć szczepienie przeciw RSV i grypie?
Zarówno grypa, jak i RSV mogą prowadzić do ciężkich powikłań u osób należących do grup zwiększonego ryzyka. Szczególne znaczenie ma profilaktyka u pacjentów po 60. roku życia, ponieważ wraz z wiekiem wzrasta ryzyko ciężkiego przebiegu zakażeń układu oddechowego.
Do grup szczególnie narażonych należą również osoby z przewlekłymi chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca i zaburzeniami rytmu serca. Zwiększone ryzyko dotyczy także pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, astmą oskrzelową, cukrzycą oraz przewlekłymi chorobami nerek.
Odpowiednia profilaktyka jest istotna również w przypadku osób z obniżoną odpornością, między innymi pacjentów po przeszczepach narządów lub szpiku kostnego, a także osób przebywających w placówkach opieki długoterminowej.
U pacjentów z wymienionymi schorzeniami zakażenie RSV może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem ciężkiego przebiegu choroby, pogorszenia stanu zdrowia oraz konieczności hospitalizacji. Podobne zagrożenia występują w przypadku grypy.
Dlatego podczas planowania szczepień sezonowych warto uwzględnić ochronę przed obiema chorobami, szczególnie jeżeli pacjent należy do jednej z wymienionych grup ryzyka.
Kiedy najlepiej wykonać oba szczepienia?
Zakażenia RSV w Polsce występują sezonowo, zwykle od października lub listopada do kwietnia lub maja. W przypadku grypy okres zwiększonej liczby zachorowań przypada najczęściej na miesiące od października do kwietnia, ze szczytem zachorowań obserwowanym zazwyczaj od stycznia do marca.
Ze względu na nakładające się sezony występowania obu wirusów szczepienia najlepiej zaplanować przed okresem największego nasilenia infekcji. Szczepienie przeciw RSV można wykonać w dowolnym czasie, jednak zaleca się, aby u osób dorosłych przeprowadzić je przed rozpoczęciem sezonu zachorowań.
Podobnie wygląda postępowanie w przypadku grypy, przeciw której szczepienie najlepiej wykonać na początku sezonu infekcyjnego.
Jeżeli pacjent kwalifikuje się do przyjęcia obu preparatów, nie ma potrzeby rozdzielania szczepień na dwa osobne terminy. Można zaplanować je podczas jednej wizyty, co pozwala uprościć organizację profilaktyki przed sezonem jesienno-zimowym.
Bezpieczeństwo jednoczesnego szczepienia przeciw RSV i grypie
Jednoczesne podawanie szczepionek przeciw RSV i grypie jest rozwiązaniem wskazywanym przez ekspertów jako bezpieczne i wygodne dla pacjentów. Należy jednak pamiętać, że podobnie jak w przypadku każdego szczepienia ochronnego mogą występować przejściowe działania niepożądane.
Po podaniu szczepionki przeciw RSV najczęściej obserwuje się ból w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie, bóle mięśni, bóle głowy oraz bóle stawów. Dolegliwości te mają zazwyczaj łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępują samoistnie.
Przed szczepieniem należy poinformować osobę przeprowadzającą kwalifikację o występowaniu chorób przewlekłych, wcześniejszych reakcjach po szczepieniach oraz ewentualnych przeciwwskazaniach do podania preparatu.
W przypadku wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa jednoczesnego podania szczepionek, szczególnie u osób, u których wcześniej wystąpiły działania niepożądane po szczepieniach, można rozważyć ich wykonanie w oddzielnych terminach.
Szczepienia przeciw RSV i grypie w Białymstoku
Grypa i RSV stanowią istotne zagrożenie dla zdrowia osób dorosłych, szczególnie seniorów oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi. Ponieważ zakażenia te mogą prowadzić do ciężkich powikłań i hospitalizacji, odpowiednio zaplanowana profilaktyka odgrywa ważną rolę w ograniczaniu ich następstw.
Osoby, które chcą zaszczepić się przeciw grypie i RSV w Białymstoku, mogą to zrobić między innymi w jednym z trzech punktów szczepień Apteki Rodzinnej:
- Apteka Rodzinna – ul. Antoniukowska 56, tel. 85 307 08 60
- Apteka Rodzinna – ul. Fabryczna 4, tel. 85 667 07 63
- Apteka Rodzinna – ul. Bolesława Chrobrego 10A, tel. 577 893 555
Osoby zainteresowane szczepieniem powinny odpowiednio wcześnie zaplanować wizytę oraz skonsultować możliwość przyjęcia obu preparatów w jednym terminie. Szczególne znaczenie ma to w przypadku osób po 60. roku życia i pacjentów z chorobami przewlekłymi, dla których profilaktyka infekcji układu oddechowego stanowi ważny element ochrony zdrowia.