Grypa pojawia się sezonowo, ale jej przebieg nie zawsze ogranicza się do kilku dni gorączki, kaszlu i osłabienia. Zakażenie może prowadzić do poważnych powikłań, dlatego szczepienie przeciw grypie pozostaje jednym z najważniejszych sposobów zapobiegania chorobie. W sezonie 2026/2027 dostępne są w Polsce trzy szczepionki przeciw grypie, przeznaczone dla różnych grup wiekowych.
Grypa – zakaźna choroba, której nie warto bagatelizować
Grypa jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusy grypy. Łatwo przenosi się między ludźmi – przede wszystkim podczas kaszlu, kichania, wydmuchiwania nosa czy rozmowy. Do zakażenia może dojść również poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą albo pośrednio, przez kontakt ze skażonymi powierzchniami, takimi jak klamki czy blaty.
Po dostaniu się do organizmu wirus zakaża komórki nabłonka dróg oddechowych i namnaża się w nich. Uszkodzenie tych komórek może sprzyjać rozwojowi nadkażeń bakteryjnych. Od momentu zakażenia do wystąpienia objawów zwykle mija od 1 do 4 dni, najczęściej 1-2 dni.
Tak szybkie pojawianie się objawów i wysoka zakaźność sprawiają, że grypa może w krótkim czasie rozprzestrzeniać się wśród domowników, w szkołach, zakładach pracy czy innych skupiskach ludzi.
Szczepienie przeciw grypie pomaga ograniczyć ryzyko zachorowania i powikłań
Szczepienie jest najskuteczniejszym i jednocześnie jednym z najbardziej dostępnych sposobów zapobiegania grypie. W zależności od sezonu pozwala zapobiec zachorowaniu u około 40-70% zdrowych osób poniżej 65. roku życia.
Znaczenie szczepienia nie sprowadza się jednak wyłącznie do ograniczenia liczby zachorowań. Grypa może prowadzić do powikłań dotyczących różnych układów organizmu. Wśród nich znajdują się m.in. powikłania ze strony układu oddechowego, sercowo-naczyniowego, nerkowego i nerwowego, a także powikłania mózgowo-naczyniowe czy psychiatryczne. W określonych sytuacjach zakażenie może mieć również poważne konsekwencje dla kobiet w ciąży.
Dlatego o szczepieniu warto myśleć nie tylko wtedy, gdy zależy nam na uniknięciu samej choroby, ale również wtedy, gdy chcemy ograniczyć ryzyko jej ciężkiego przebiegu i następstw.
Kto powinien szczególnie rozważyć szczepienie przeciw grypie?
Szczepienie przeciw grypie szczególne znaczenie ma dla osób, u których ryzyko powikłań jest większe, a także dla tych, które mogą łatwo przekazać zakażenie osobom bardziej narażonym.
Dotyczy to między innymi osób starszych, osób z chorobami przewlekłymi oraz osób z zaburzeniami odporności. Szczepienie jest również istotne w przypadku kobiet w ciąży i planujących ciążę.
Wśród wskazań klinicznych znajdują się m.in. przewlekłe choroby układu oddechowego, astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc, niewydolność serca, choroba wieńcowa, niewydolność nerek, choroby wątroby i cukrzyca. Szczególną grupę stanowią także osoby z zaburzeniami odporności, pacjenci po przeszczepach oraz osoby z wybranymi chorobami hematologicznymi i neurologicznymi.
Szczepienie ma również znaczenie dla osób, które na co dzień mają kontakt z grupami szczególnie narażonymi. Dotyczy to m.in. pracowników ochrony zdrowia, szkół, handlu i transportu, a także osób mających bliski kontakt z niemowlętami, seniorami czy pacjentami przewlekle chorymi.
Szczepienie przeciw grypie trzeba powtarzać co sezon
Jednorazowe szczepienie nie zapewnia ochrony na całe życie. Wynika to przede wszystkim ze zmienności wirusów grypy. Ich właściwości ulegają zmianom, dlatego skład szczepionek jest aktualizowany na kolejne sezony zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia i Europejskiej Agencji Leków.
Znaczenie ma również fakt, że poziom przeciwciał w organizmie z czasem się zmniejsza. Dlatego szczepienie przeciw grypie powinno być powtarzane w każdym sezonie epidemicznym.
Jakie szczepionki przeciw grypie są dostępne w sezonie 2026/2027?
W sezonie 2026/2027 w Polsce dostępne są trzy składniki preparaty przeciw grypie:
- Vaxigrip – inaktywowana szczepionka rozszczepiona, przeznaczona dla osób od 6. miesiąca życia.
- Influvac – inaktywowana szczepionka podjednostkowa, również przeznaczona dla osób od 6. miesiąca życia.
- Efluelda – inaktywowana szczepionka rozszczepiona w wysokiej dawce, przeznaczona dla osób od 60. roku życia.
W tym sezonie wszystkie dostępne w Polsce szczepionki przeciw grypie są trójskładnikowe. Skład poszczególnych szczepionek pod względem typów i podtypów wirusa jest taki sam w danym sezonie i wynika z rekomendacji WHO oraz EMA.
W sezonie 2026/2027 w Polsce nie jest dostępna żywa atenuowana szczepionka donosowa. Dostępność konkretnych preparatów może jednak zależeć od danego sezonu.
Szczepionka przeciw grypie a leczenie – to nie to samo
Leki przeciwzapalne mogą pomóc w łagodzeniu objawów grypy, ale nie działają na wirusa i nie służą do zapobiegania zakażeniu. Nie zastępują więc szczepienia.
W leczeniu grypy mogą być stosowane również leki przeciwwirusowe z grupy inhibitorów neuraminidazy. Ich zastosowanie, podobnie jak ewentualne leczenie po kontakcie z osobą zakażoną, odbywa się zgodnie z decyzją lekarza. Takie leczenie również nie zastępuje szczepienia.
Szczepienie przeciw grypie w Białymstoku – gdzie można się zaszczepić?
Osoby, które chcą zaszczepić się przeciw grypie w Białymstoku, mogą to zrobić między innymi w jednym z trzech punktów szczepień Apteki Rodzinnej:
- Apteka Rodzinna – ul. Antoniukowska 56, tel. 85 307 08 60
- Apteka Rodzinna – ul. Fabryczna 4, tel. 85 667 07 63
- Apteka Rodzinna – ul. Bolesława Chrobrego 10A, tel. 577 893 555
Warto pamiętać, że szczepienie przeciw grypie to działanie profilaktyczne, które ma znaczenie zarówno dla indywidualnej ochrony przed chorobą, jak i dla ograniczenia jej rozprzestrzeniania się wśród osób szczególnie narażonych.
Nie czekaj na pierwszą falę zachorowań
Grypa jest chorobą sezonową, ale jej konsekwencje mogą wykraczać daleko poza kilka dni złego samopoczucia. Szczepienie pozwala zmniejszyć ryzyko zachorowania, a także ograniczyć ryzyko ciężkiego przebiegu i powikłań.
Warto zadbać o ochronę odpowiednio wcześnie, szczególnie jeśli należysz do grupy, dla której grypa może stanowić większe zagrożenie, masz kontakt z osobami szczególnie narażonymi albo po prostu chcesz ograniczyć ryzyko zachorowania w sezonie infekcyjnym.