Jesień i zima to okres zwiększonej liczby zachorowań na infekcje dróg oddechowych, w tym grypę i COVID-19. Obie choroby mogą powodować podobne objawy, jednak wywoływane są przez różne wirusy i każda z nich wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych powikłań. Ważnym elementem profilaktyki są szczepienia ochronne, które pozwalają odpowiednio przygotować się do sezonu infekcyjnego. Wiele osób zastanawia się jednak, czy szczepienie przeciw grypie i COVID-19 można wykonać podczas jednej wizyty, czy konieczne jest zachowanie odstępu pomiędzy podaniem poszczególnych preparatów.
Zgodnie z rekomendacjami ekspertów nie ma konieczności zachowania odstępu czasowego pomiędzy szczepieniem przeciw grypie a szczepieniem przeciw COVID-19. Co więcej, zaleca się podanie obu szczepionek podczas jednej wizyty, jeżeli pacjent kwalifikuje się do ich przyjęcia.
Grypa i COVID-19 – dlaczego warto się szczepić?
Grypa jest ostrą chorobą zakaźną układu oddechowego wywoływaną przez wirusy grypy, które ulegają częstym zmianom. Do charakterystycznych objawów zakażenia należą wysoka gorączka, dreszcze, bóle mięśni i stawów, ból głowy, kaszel oraz ogólne osłabienie organizmu. W niektórych przypadkach mogą występować również dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
Choć u wielu osób choroba ustępuje bez poważniejszych następstw, grypa może prowadzić do groźnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego czy zapalenie ucha środkowego. Szczególnie narażeni na ciężki przebieg zakażenia są pacjenci z chorobami przewlekłymi.
COVID-19 jest natomiast chorobą wywoływaną przez koronawirusa SARS-CoV-2. Zakażenie może przebiegać łagodnie, z niewielkim nasileniem objawów, ale również prowadzić do zapalenia płuc, duszności i niewydolności oddechowej. W grupie zwiększonego ryzyka powikłań znajdują się przede wszystkim osoby starsze, pacjenci z zaburzeniami odporności oraz chorobami przewlekłymi, w tym chorobami układu oddechowego, sercowo-naczyniowego, cukrzycą czy otyłością. Ciężki przebieg COVID-19 może występować również u kobiet w ciąży.
Zarówno wirusy grypy, jak i SARS-CoV-2 rozprzestrzeniają się przede wszystkim drogą kropelkową, między innymi podczas kaszlu, kichania i mówienia. Warto pamiętać, że przebycie jednej z tych chorób nie zapewnia ochrony przed drugą. Z tego powodu szczepienie przeciw grypie nie zastępuje szczepienia przeciw COVID-19 i odwrotnie.
Czy można zaszczepić się przeciw grypie i COVID-19 tego samego dnia?
Tak. Szczepionki przeciw grypie i COVID-19 można podawać podczas jednej wizyty szczepiennej, bez konieczności zachowania odstępu pomiędzy ich podaniem.
W przypadku szczepień przeciw grypie i COVID-19 eksperci rekomendują ich jednoczesne wykonanie z wykorzystaniem preparatów odpowiednich dla danej grupy wiekowej. Jeżeli obie szczepionki podawane są we wstrzyknięciu, zaleca się ich podanie w dwie różne kończyny, najczęściej w prawe i lewe ramię.
Takie postępowanie pozwala ograniczyć liczbę wizyt w punkcie szczepień i ułatwia realizację zalecanej profilaktyki. Nie ma przy tym konieczności rezygnowania z jednego szczepienia tylko dlatego, że drugie zostało zaplanowane w tym samym terminie.
Jaki odstęp należy zachować pomiędzy szczepieniem przeciw grypie a COVID-19?
Nie obowiązuje minimalny odstęp czasowy pomiędzy podaniem szczepionki przeciw grypie i szczepionki przeciw COVID-19. Oznacza to, że obie szczepionki można przyjąć tego samego dnia, ale również w dowolnym odstępie, jeżeli z różnych powodów nie zostały podane podczas jednej wizyty.
Podobna zasada dotyczy łączenia szczepień przeciw COVID-19 z innymi szczepieniami ochronnymi. Szczepionkę przeciw COVID-19 można podać w dowolnym czasie przed lub po podaniu innych szczepionek. Nie ma również konieczności zachowania określonego odstępu pomiędzy szczepieniem przeciw grypie a większością pozostałych szczepień.
Kwalifikacja do szczepienia powinna zawsze uwzględniać indywidualną sytuację zdrowotną pacjenta. W przypadku wcześniejszego wystąpienia działań niepożądanych po podaniu szczepionki lub innych wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa szczepień lekarz może rozważyć wykonanie ich w różnych terminach.
Dlaczego wcześniej zalecano 14 dni odstępu od szczepienia przeciw COVID-19?
Na początku realizacji programu szczepień przeciw COVID-19 zalecano zachowanie co najmniej 14 dni odstępu pomiędzy podaniem szczepionki przeciw SARS-CoV-2 a innymi szczepieniami ochronnymi. Zalecenie to wynikało przede wszystkim z ostrożności oraz zasad przyjętych w badaniach klinicznych nowych preparatów.
Nie było ono związane z występowaniem znanych zagrożeń dotyczących jednoczesnego podawania szczepionek ani ze stwierdzonym negatywnym wpływem takiego postępowania na ich bezpieczeństwo czy immunogenność, czyli zdolność do wywoływania odpowiedzi immunologicznej.
Rekomendacje ekspertów nie wymagają już zachowania 14-dniowego odstępu pomiędzy szczepieniem przeciw COVID-19 a innymi szczepieniami ochronnymi.
Szczepionki mRNA i wektorowe przeciw COVID-19 nie zawierają wirusa zdolnego do namnażania się w organizmie. Z tego względu można stosować do nich ogólne zasady dotyczące jednoczesnego podawania szczepionek.
Wymóg zachowania co najmniej 28 dni odstępu odnosi się do określonych sytuacji związanych z podawaniem dwóch żywych szczepionek, jeżeli nie są one podawane jednocześnie. Nie ma natomiast zastosowania do jednoczesnego szczepienia przeciw grypie i COVID-19.
Kiedy najlepiej zaszczepić się przeciw grypie i COVID-19?
Zakażenia wirusem grypy występują najczęściej w okresie od października do kwietnia, przy czym szczyt zachorowań obserwuje się zwykle od stycznia do marca. Z tego powodu szczepienie przeciw grypie najlepiej zaplanować na początku sezonu infekcyjnego, odpowiednio wcześnie przed okresem największej liczby zachorowań.
Wirus grypy ulega częstym zmianom, dlatego skład szczepionek jest aktualizowany na kolejne sezony. Szczepienie przeciw grypie zaleca się powtarzać w każdym sezonie, zgodnie z obowiązującymi wskazaniami.
W przypadku COVID-19 również istotne znaczenie ma zmienność wirusa SARS-CoV-2, w związku z czym stosuje się zaktualizowane szczepionki dostosowane do pojawiających się wariantów. Schemat szczepienia oraz wskazania do podania kolejnych dawek zależą od rodzaju preparatu, oficjalnych zaleceń i sytuacji zdrowotnej pacjenta.
Jednoczesne zaszczepienie się przeciw grypie i COVID-19 może być szczególnie korzystnym rozwiązaniem dla osób starszych, pacjentów z chorobami przewlekłymi, osób z zaburzeniami odporności oraz innych pacjentów, u których ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji jest zwiększone.
Szczepienia przeciw grypie i COVID-19 w Białymstoku – zadbaj o ochronę przed sezonem infekcyjnym
Szczepienia ochronne stanowią ważny element profilaktyki grypy i COVID-19. Choć obie choroby wywoływane są przez różne wirusy, szczepienia przeciwko nim można wygodnie połączyć podczas jednej wizyty szczepiennej.
Osoby, które chcą zaszczepić się przeciw grypie i COVID-19 w Białymstoku, mogą to zrobić między innymi w jednym z trzech punktów szczepień Apteki Rodzinnej:
- Apteka Rodzinna – ul. Antoniukowska 56, tel. 85 307 08 60
- Apteka Rodzinna – ul. Fabryczna 4, tel. 85 667 07 63
- Apteka Rodzinna – ul. Bolesława Chrobrego 10A, tel. 577 893 555
Nie ma konieczności zachowania kilkunastodniowego odstępu pomiędzy podaniem obu preparatów. W przypadku braku indywidualnych przeciwwskazań ich podanie tego samego dnia jest zgodne z rekomendacjami ekspertów i pozwala sprawniej zadbać o profilaktykę przed okresem zwiększonej liczby zachorowań.